Đồng Nai thúc đẩy ứng dụng công nghệ chuyển phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành vật liệu carbon giá trị cao

Hội thảo có chủ đề “Công nghệ mới chuyển đổi phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành vật liệu carbon giá trị cao: Xu hướng quốc tế và tiềm năng ứng dụng tại thành phố Đồng Nai và các tỉnh, thành phía Nam”. Tham dự có bà Huỳnh Thị Hằng, Phó Bí thư Thành ủy, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể thành phố, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai; các chuyên gia Trường Đại học Công nghệ Queensland (QUT), Australia; đại diện cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các nhà khoa học trong nước.

Phát biểu chào mừng, bà Huỳnh Thị Hằng khẳng định ý nghĩa của việc ứng dụng khoa học, công nghệ để nâng cao giá trị phụ phẩm, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường. Với thế mạnh về nông nghiệp, công nghiệp và chế biến nông sản, Đồng Nai có nhiều điều kiện để nghiên cứu chuyển hóa phụ phẩm thành sản phẩm phục vụ sản xuất nông nghiệp, xử lý môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Bà mong muốn Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, viện, trường và doanh nghiệp; mở rộng hợp tác với QUT, từng bước hình thành các hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo và xây dựng mô hình ứng dụng phù hợp với nhu cầu thực tiễn tại thành phố.

Phát biểu khai mạc, TS. Hoàng Thị Bích Hằng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Đồng Nai, cho biết hội thảo nhằm làm rõ xu hướng công nghệ, khả năng ứng dụng vật liệu carbon và các điều kiện về tiêu chuẩn, thị trường, chính sách để phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn.

Trong tham luận “Nền kinh tế vật liệu carbon tại Việt Nam”, Giáo sư Hoàng Viết Ngữ cùng nghiên cứu sinh Will Connell, QUT, phân tích cơ hội phát triển các nhóm sản phẩm từ than sinh học cải tạo đất, than hoạt tính xử lý môi trường đến vật liệu dùng trong siêu tụ điện và pin natri-ion.

Theo nhóm tác giả, nguồn phụ phẩm dồi dào chưa đủ để bảo đảm hiệu quả đầu tư. Khả năng thương mại hóa còn phụ thuộc vào đặc tính nguyên liệu, chi phí thu gom, năng lượng, hóa chất, chất lượng thành phẩm và yêu cầu của người mua. Phụ phẩm tập trung tại các cơ sở chế biến có lợi thế về thu gom, nhưng vẫn cần tính đến chi phí khi chuyển khỏi các mục đích sử dụng hiện có.

Từ tổng hợp các nghiên cứu kinh tế – kỹ thuật quốc tế, nhóm tác giả cho rằng trước mắt, Việt Nam có thể ưu tiên than sinh học phục vụ cải tạo đất và than hoạt tính dùng trong xử lý nước, môi trường. Vật liệu cấp pin có triển vọng nhưng đòi hỏi năng lực kiểm định, quy mô sản xuất phù hợp và thị trường tiêu thụ được xác lập. Các mô hình chi phí ở nước ngoài chỉ giúp nhận diện những yếu tố chi phối tính khả thi, chưa thể sử dụng trực tiếp làm dự toán đầu tư tại Việt Nam.

GS.TS. Deepak Dubal - Trường Đại học Công nghệ Queensland (QUT), Australia – trình bày trực tuyến. Ảnh: QUT

Trình bày trực tuyến về công nghệ tích trữ năng lượng thế hệ mới từ phụ phẩm nông nghiệp, Giáo sư Deepak Dubal, QUT, giới thiệu kết quả nghiên cứu chế tạo carbon cứng từ vỏ mắc ca, dăm gỗ thông và gáo dừa làm vật liệu điện cực cho pin natri-ion; đồng thời đề cập hướng chuyển trấu thành vật liệu silicon kết hợp carbon cho cực âm pin lithium-ion. Nhóm nghiên cứu còn phát triển các phương pháp gia nhiệt nhanh, trong đó có sử dụng vi sóng, nhằm tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải trong quá trình chế tạo. Học máy được ứng dụng để hỗ trợ tối ưu hóa quy trình, dự đoán chất lượng vật liệu và hiệu năng pin. Theo Giáo sư Dubal, phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng sạch cần đi cùng quy trình chế tạo sạch, hiệu quả. Các công nghệ pin mới vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trước khi thương mại hóa.

Ở hướng ứng dụng trong nông nghiệp, TS. Nguyễn Văn Hiền, Viện Thổ nhưỡng Nông hóa, trình bày tham luận về than sinh học và giải pháp tuần hoàn hướng tới nền nông nghiệp phát thải thấp, gắn quản lý phụ phẩm với cải thiện sức khỏe đất và chu trình carbon.

TS. Nguyễn Văn Hiền - Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

KS. Trần Thanh Hoàng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Cơ khí chế tạo máy và tự động hóa Thanh Hoàng

Từ góc độ doanh nghiệp, Kỹ sư Trần Thanh Hoàng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Cơ khí chế tạo máy và tự động hóa Thanh Hoàng, Thành phố Hồ Chí Minh, trình bày tham luận “Ứng dụng công nghệ nhiệt phân để chuyển hóa phụ phẩm nông lâm nghiệp thành năng lượng và Carbon”, bổ sung góc tiếp cận về công nghệ, thiết bị và khả năng triển khai trong sản xuất.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai tham gia với tham luận “xử lý phụ phẩm từ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Đồng Nai”, góp thêm góc nhìn quản lý đối với nguồn phụ phẩm và yêu cầu bảo vệ môi trường.

ThS. Lê Thị Ánh Tuyết - PGĐ Sở Nông nghiệp và Môi trường trình bày tham luận tại hội thảo

Các tham luận và ý kiến thảo luận đặt ra yêu cầu gắn khảo sát nguồn nguyên liệu với nhu cầu sử dụng, đánh giá chi phí toàn chuỗi và kiểm chứng chất lượng sản phẩm trước khi mở rộng ứng dụng. Với sản phẩm phục vụ nông nghiệp, hiệu quả cần được đánh giá theo từng loại đất, cây trồng và phương thức sử dụng; với vật liệu công nghiệp, cần đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu kiểm định của khách hàng.

Hội thảo mở thêm cơ hội hợp tác giữa các nhà khoa học Việt Nam và Australia, kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp và nhu cầu của địa phương. Đây cũng là cơ sở để Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Đồng Nai tiếp tục tập hợp chuyên gia, kết nối viện, trường và cơ quan quản lý, hướng tới xây dựng các nhiệm vụ nghiên cứu, mô hình thử nghiệm phục vụ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Vũ Bình - Minh Tân