Vai trò của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đồng Nai trong thực hiện mục tiêu phát triển khoa học công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

​Theo kế hoạch này, đến năm 2030, Đồng Nai phấn đấu mỗi năm có ít nhất 03 công trình đạt giải thưởng khoa học công nghệ cấp quốc gia hoặc khu vực; con số này sẽ tăng lên 05 công trình vào năm 2035, 08 công trình vào năm 2040 và đạt mốc 10 công trình vào năm 2045. Song song với mục tiêu đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh cũng được đặt kỳ vọng mạnh mẽ: mỗi năm có từ 20 sáng chế hoặc giải pháp hữu ích trở lên có địa chỉ tại tỉnh vào năm 2030, tăng lên 50 vào năm 2035, 100 vào năm 2040 và chạm ngưỡng 200 trở lên vào năm 2045. Đây là những mục tiêu đòi hỏi sự huy động đồng bộ cả về nguồn lực trí thức, cơ chế chính sách và môi trường sáng tạo.

Trong bối cảnh đó, ngày 01/7/2025, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 189/QĐ-UBND về việc hợp nhất Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đồng Nai với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bình Phước thành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đồng Nai (mới). Đây không chỉ là sự cộng gộp về tổ chức mà còn là sự hội tụ nguồn lực trí thức của hai địa phương, mở ra những cơ hội mới để tăng tốc việc hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược trong Kế hoạch 469-KH/TU của Tỉnh ủy Đồng Nai.

 Đại diện lãnh đạo Liên hiệp Hội Đồng Nai nhận Bằng khen của Liên hiệp Hội Việt Nam dành cho các các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác tuyên truyền, phổ biến và tổ chức Giải thưởng. Ảnh tư liệu của LHH Đồng Nai.

Hai tỉnh Đồng Nai và Bình Phước vốn đã có bề dày kinh nghiệm và thành tích trong lĩnh vực sáng tạo khoa học công nghệ. Trong hai thập kỷ qua, mỗi tỉnh đều duy trì thường xuyên Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên Nhi đồng, đồng thời tích cực tham gia Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam. Từ những sân chơi này, hàng trăm giải pháp hữu ích đã được vinh danh và ứng dụng vào thực tiễn, mang lại hiệu quả kinh tế xã hội rõ rệt. Đồng Nai đã ghi dấu với hơn 40 giải thưởng cấp quốc gia, trong đó không ít công trình đạt giải Nhất và Nhì, Ba Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam, tập trung ở các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, vật liệu mới, tự động hóa và môi trường. Bình Phước cũng để lại dấu ấn với hơn 20 giải thưởng quốc gia, đặc biệt nổi bật ở các sáng chế phục vụ nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên; 01 huy chương bạc của lứa tuổi học sinh tại Triển lãm Quốc tế Sáng tạo Khoa học Công nghệ trẻ (IEYI) lần thứ 9 năm 2013, tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia.

Khi hai nguồn lực này hợp nhất, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đồng Nai (mới) không chỉ có thêm số lượng trí thức mà còn mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn, từ công nghiệp chế biến, tự động hóa, vật liệu mới cho đến nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ môi trường, ngành công nghiệp bán dẫn. Điều này giúp cho Liên hiệp Hội có điều kiện lựa chọn và bồi dưỡng, đề cử những công trình xuất sắc nhất để tranh tài ở các sân chơi khoa học công nghệ cấp quốc gia và khu vực. Với kinh nghiệm tổ chức và điều hành các hội thi, Liên hiệp Hội Đồng Nai (mới) hoàn toàn có thể đảm bảo quy trình chọn lọc khắt khe, từ khâu phát hiện ý tưởng, hỗ trợ nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ dự thi cho đến việc quảng bá và kết nối với các đơn vị ứng dụng sản phẩm, giải pháp hữu ích của địa phương.

Bên cạnh nhiệm vụ nâng cao số lượng công trình đạt giải thưởng, Liên hiệp Hội còn có thể tham gia với vai trò hạt nhân trong việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh. Điều này không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích các nhà khoa học và kỹ sư đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích mà còn bao gồm hỗ trợ pháp lý, tư vấn thương mại hóa, kết nối với doanh nghiệp (thông qua Hội thành viên, Hội viên tổ chức của Liên hiệp Hội) và quỹ đầu tư để biến các ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị. Việc mở rộng quy mô Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên Nhi đồng đến từng 94 xã phường của tỉnh Đồng Nai (mới) cũng sẽ góp phần nuôi dưỡng thế hệ nhà sáng chế trẻ, hình thành nền tảng nhân lực sáng tạo bền vững cho Đồng Nai trong nhiều thập kỷ tới.

Nhóm tác giả của tỉnh Bình Phước (cũ) tham dự và nhận giải tại lễ Tổng kết, trao giải Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc. Ảnh tư liệu của LHH Bình Phước.

Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 có từ 03 công trình đạt giải thưởng khoa học công nghệ cấp quốc gia và 20 sáng chế/giải pháp hữu ích mỗi năm (năm 2045 là từ 10 công trình và 200 giải pháp, sáng chế), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Đồng Nai đã, đang và sẽ tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng các công trình dự thi, tăng cường hợp tác với các viện, trường đại học, doanh nghiệp trong tỉnh và các địa phương khác, đồng thời ưu tiên những lĩnh vực mũi nhọn phù hợp với thế mạnh của tỉnh như nông nghiệp công nghệ cao, cơ khí tự động hóa, công nghiệp và hạ tầng sản xuất... Giai đoạn 2030 - 2045 sẽ là thời kỳ mở rộng và tăng tốc, với mục tiêu không chỉ đạt mà còn vượt các chỉ tiêu đề ra, thông qua việc hình thành mạng lưới đổi mới sáng tạo quy mô khu vực, tiến tới hợp tác quốc tế.

Sự hợp nhất của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đồng Nai và Bình Phước đã tạo ra một lực lượng trí thức đông đảo, đa dạng, có khả năng gắn kết nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của địa phương và doanh nghiệp. Khi được tận dụng tốt lợi thế này, Liên hiệp Hội sẽ trở thành một trong những nhân tố có vai trò quan trọng cùng với các ngành liên quan giúp Đồng Nai đạt được các mốc son khoa học công nghệ mà Kế hoạch số 469-KH/TU của Tỉnh ủy đã đặt ra; đồng thời góp phần xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và thịnh vượng mà Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” đã đề ra./.